Μπλακάουτ στην ενέργεια της Μέσης Ανατολής: Το Κατάρ παγώνει το LNG, πλήγματα σε Σαουδική Αραβία και Ισραήλ εκτινάσσουν το πετρέλαιο

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Η κλιμάκωση των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης μετατρέπουν την ενεργειακή καρδιά της Μέσης Ανατολής σε ζώνη υψηλού κινδύνου.

Το Κατάρ ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, η Σαουδική Αραβία έκλεισε προληπτικά τη μεγαλύτερη εγχώρια μονάδα διύλισης, μεγάλα ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου βγήκαν εκτός λειτουργίας, ενώ η ροή πετρελαίου από το Ιρακινό Κουρδιστάν σχεδόν μηδενίστηκε. Οι αγορές αντέδρασαν με εκρηκτική άνοδο των τιμών.

Το Κατάρ ανέστειλε τη Δευτέρα την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), σε μια κίνηση που αποτυπώνει το μέγεθος της ανησυχίας για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών στην περιοχή. Η παραγωγή του αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, γεγονός που καθιστά την απόφαση ιδιαίτερα κρίσιμη για την Ευρώπη και την Ασία.

Το εμιράτο είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ και διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην εξισορρόπηση των αναγκών της Ασίας και της Ευρώπης. Το 82% των πελατών της κρατικής QatarEnergy βρίσκεται στην Ασία, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο για νέα αναταραχή στις τιμές φυσικού αερίου.

Νωρίτερα, η κυβέρνηση του Κατάρ είχε ανακοινώσει ότι ενεργειακή εγκατάσταση της QatarEnergy δέχθηκε επίθεση από δύο ιρανικά drones, με τις αρχές να αξιολογούν τις ζημιές. Παράλληλα, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι διακόπτει και την παραγωγή προϊόντων που συνδέονται με το LNG.
Πλήγμα στο Ras Tanura – Προληπτικό «λουκέτο» από τη Saudi Aramco

Στη Σαουδική Αραβία, η κρατική πετρελαϊκή Saudi Aramco έκλεισε προληπτικά το διυλιστήριο Ras Tanura, δυναμικότητας 550.000 βαρελιών ημερησίως. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μονάδα διύλισης της χώρας και μέρος ενός ευρύτερου ενεργειακού συμπλέγματος στην ακτή του Κόλπου, που λειτουργεί και ως κρίσιμος τερματικός σταθμός εξαγωγών σαουδαραβικού αργού.

Σύμφωνα με σαουδαραβικές πηγές, δύο drones αναχαιτίστηκαν στην εγκατάσταση, με θραύσματα να προκαλούν περιορισμένη πυρκαγιά. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενώ η τροφοδοσία της εγχώριας αγοράς με καύσιμα δεν επηρεάστηκε. Ωστόσο, η προληπτική διακοπή μονάδων του διυλιστηρίου ενισχύει το κλίμα ανησυχίας για την ασφάλεια των ροών.

To Ras Tanura είχε βρεθεί ξανά στο στόχαστρο το 2021, ενώ το 2019 επιθέσεις στις εγκαταστάσεις Abqaiq και Khurais είχαν μειώσει προσωρινά κατά περισσότερο από 50% την παραγωγή αργού της χώρας.

Ισραήλ: Εκτός λειτουργίας το Leviathan και άλλα κοιτάσματα

Στα ανοικτά του Ισραήλ, η κυβέρνηση έδωσε εντολή στην Chevron να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία του γιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου Leviathan, το οποίο βρίσκεται σε φάση επέκτασης της δυναμικότητάς του στα περίπου 21 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, στο πλαίσιο συμφωνίας εξαγωγών 35 δισ. δολαρίων προς την Αίγυπτο.

Εκτός λειτουργίας τέθηκε και το κοίτασμα Tamar, ενώ η Energean ανακοίνωσε ότι ανέστειλε τη λειτουργία της πλωτής μονάδας παραγωγής που εξυπηρετεί μικρότερα πεδία.

Οι διακοπές περιορίζουν τις εξαγωγές προς την Αίγυπτο και ενδέχεται να επηρεάσουν την περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου, η οποία ήδη δοκιμάζεται.


Σχεδόν μηδενική παραγωγή στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου τον Φεβρουάριο εξάγονταν περίπου 200.000 βαρέλια ημερησίως μέσω αγωγού προς το τουρκικό λιμάνι του Τσεϊχάν, εταιρείες όπως η DNO, η Gulf Keystone Petroleum, η Dana Gas και η HKN Energy ανέστειλαν προληπτικά την παραγωγή τους, χωρίς να αναφερθούν ζημιές.

Την ίδια ώρα, στο Ιράν ακούστηκαν εκρήξεις στο νησί Kharg, από όπου διεκπεραιώνεται περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού. Δεν έχει διευκρινιστεί ο αντίκτυπος στις εγκαταστάσεις.

Το Ιράν, τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ, αντλεί περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως και επιπλέον 1,3 εκατ. βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών – συνολικά περίπου το 4,5% της παγκόσμιας προσφοράς.
Το Ορμούζ «παγώνει» – Άλμα 13% στο πετρέλαιο

Η κλιμάκωση έχει σχεδόν ακινητοποιήσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου. Επιθέσεις σε πλοία την Κυριακή επιβάρυναν περαιτέρω την εικόνα.

Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν ενδοσυνεδριακά έως και 13%, ξεπερνώντας τα 82 δολάρια το βαρέλι – το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025. Η αγορά τιμολογεί πλέον όχι μόνο τον άμεσο αντίκτυπο των διακοπών, αλλά και τον κίνδυνο παρατεταμένης αποσταθεροποίησης σε μια περιοχή που παραμένει ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η επίθεση στη Ras Tanura σηματοδοτεί ποιοτική κλιμάκωση, με τις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου να τίθενται ανοιχτά στο στόχαστρο. Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στις αγορές δεν είναι μόνο πόσο θα διαρκέσουν οι διακοπές, αλλά αν η σύγκρουση θα επεκταθεί περαιτέρω, παρασύροντας και άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής.

naftemporiki.gr