Η ΕΕ στη «μέγγενη» του φυσικού αερίου – Προς τα 100 ευρώ τη μεγαβατώρα η χονδρική τιμή

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Με ένα νέο stress test βρίσκεται αντιμέτωπη η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, καθώς η τιμή αναφοράς TTF διαπραγματεύται γύρω στα 80 ευρώ τη μεγαβατώρα- το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022.

«Η τιμή έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τον Ιούλιο, καθώς η αγορά επανεκτιμά επί του παρόντος τον κίνδυνο έλλειψης τον ερχόμενο χειμώνα, αφού οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης είναι γεμάτες μόνο κατά 60%», λένε στη Ναυτεμπορική παράγοντες της αγοράς ενέργειας. Πρόκειται μάλιστα για το χαμηλότερο εποχιακό επίπεδο για τον Σεπτέμβριο από το 2009, όταν άρχισαν να καταγράφονται δεδομένα.

Σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην ΕΕ είναι επί του παρόντος γεμάτες ,περίπου κατά 70%. Το ποσοστό αυτό είναι περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το επίπεδο της ίδιας περιόδου πέρυσι.

Αυτό ποικίλλει σημαντικά σε ολόκληρη την ΕΕ, με χώρες όπως η Πολωνία (σχεδόν 99%), η Ιταλία (πάνω από 86%) και η Γαλλία (σχεδόν 82%) να βρίσκονται πολύ μπροστά από άλλες χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία (και οι δύο περίπου 57%).

«Αυτή η κατάσταση δείχνει ότι η ΕΕ υστερεί τα τελευταία χρόνια και αποτελεί αιτία ανησυχίας, δεδομένου ότι τον Οκτώβριο, αρκετές χώρες θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν την ανάγκη αύξησης της κατανάλωσης για σκοπούς θέρμανσης», λένε οι ειδικοί.
Πάνω από 100 ευρώ τη μεγαβατώρα;

Οι αναλυτές προειδοποιούν ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο, τον χειμώνα, οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ τη μεγαβατώρα.

Οι τιμές του TTF του Άμστερνταμ αποτελούν το σημείο αναφοράς για τις περισσότερες συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη . «Κατά συνέπεια, οι διακυμάνσεις των τιμών σε αυτήν την αγορά έχουν επίσης έμμεσο αντίκτυπο στην τάση των τιμών χονδρικής του ρεύματος, δεδομένου του ρόλου του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία αντικατοπτρίζεται στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων», λένε οι ίδιες πηγές στη «Ν».
Το 80% από ξένους προμηθευτές

Περίπου το 80% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο καλύπτεται από ξένους προμηθευτές. «Οποιοδήποτε στοιχείο που θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια προσφορά όπως οι διαπραγματεύσεις με τις κύριες χώρες παραγωγής ή οι πιθανές κυρώσεις- τείνει να επηρεάζει γρήγορα τις τιμές, ειδικά καθώς πλησιάζουν οι πιο κρύοι μήνες του έτους», λένε οι ειδικοί.

Ένα συγκεκριμένο στοιχείο που επηρεάζει την τάση των τιμών αντιπροσωπεύεται από τη συντήρηση των μονάδων εξόρυξης και διανομής στη Νορβηγία-ένας από τους κύριους προμηθευτές φυσικού αερίου της Ευρώπης .

Οι παρεμβάσεις συντήρησης επηρεάζουν περίπου 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ημερησίως και οποιαδήποτε προσωρινή μείωση των ροών προς την ήπειρο θα μπορούσε να συμβάλει σε επιδείνωση της κατάστασης εφοδιασμού.

«Οι προγραμματισμένες δραστηριότητες συντήρησης αποτελούν κοινή πρακτική για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της συνέχειας των υποδομών, αλλά όταν συμβαίνουν σε ένα πλαίσιο γεωπολιτικών εντάσεων ή διαρκούς ζήτησης, μπορούν να μεταφραστούν σε περαιτέρω ανοδική πίεση στις τιμές», λένε οι ειδικοί στην αγορά ενέργειας.
Η διακοπή του ρωσικού LNG

Οι κινήσεις των τιμών επηρεάζονται από τις συνεχιζόμενες διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις . Αυτές οι εντάσεις, αν και μετριάζονται εν μέρει από την πιθανή επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν , εξακολουθούν να αποτελούν πηγή αβεβαιότητας για τους επενδυτές.

Επιπλέον, η σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη, σφίγγει την ενεργειακή «μέγγενη».

Από την 1η Ιανουαρίου, η ΕΕ απαγορεύει τη σύναψη νέων μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG με Ρώσους προμηθευτές. Αντίστοιχη απαγόρευση για το φυσικό αέριο μέσω αγωγών θα τεθεί σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 2027, ενώ οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις υπόκεινται ήδη στους υφιστάμενους περιορισμούς.
Μείωση της κατανάλωσης ζητεί η Κομισιόν

Λόγω του περιορισμένου παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού και των επίμονων κινδύνων για τις τιμές, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, κάλεσε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσουν ενεργά την κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε επιστολή προς τους υπουργούς Ενέργειας της Ένωσης, ο Επίτροπος προέτρεψε να διατηρηθεί η μείωση της ζήτησης για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα των ενεργειακών αγορών κατά τους επόμενους χειμερινούς μήνες.

Σύμφωνα με τον Γιόργκενσεν, ενώ προς το παρόν δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη γενική ασφάλεια εφοδιασμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει μια κρίση τιμών που συνδέεται στενά με μια πιθανή κρίση εφοδιασμού. Ανέφερε ως κύριους λόγους την υψηλή αστάθεια των τιμών και την περιορισμένη προσφορά στις παγκόσμιες αγορές.

Αντί για δεσμευτικούς κανονισμούς, ο Επίτροπος Ενέργειας βασίζεται επί του παρόντος σε εθελοντικά μέτρα των κρατών μελών, τα οποία θα πρέπει να βασίζονται στις εμπειρίες του 2022. Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν τη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής.

Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει συγκεκριμένα βήματα για τους δημόσιους χώρους και τις υποδομές, όπως η απενεργοποίηση του νυχτερινού φωτισμού των κτιρίων και των μνημείων.
Αυστηρότερα μέτρα, αν χρειαστεί

Σε περίπτωση μεγαλύτερης επιδείνωσης της κατάστασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρθηκε σε εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Αυτά προβλέπουν αυστηρότερα μέσα, όπως η ενεργοποίηση συμβάσεων διακοπτόμενης προμήθειας φυσικού αερίου ή η υποχρεωτική αλλαγή καυσίμου στη βιομηχανία.

Ο Επίτροπος Ενέργειας δεν διευκρίνισε συγκεκριμένες προθεσμίες για τις πλέον απαιτούμενες εξοικονομήσεις. Ωστόσο, τόνισε ότι τα μέτρα για τον περιορισμό των τιμών πρέπει πάντα να είναι στοχευμένα και χρονικά περιορισμένα, προκειμένου να αποφευχθεί η μόνιμη στρέβλωση των μηχανισμών της αγοράς

Η προοπτική μιας νέας διαρθρωτικής κρίσης μετά το σοκ του 2022 εξετάζεται επίσης, δεδομένου ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει εξίσου την πρόκληση της τιμολόγησης και του ανταγωνισμού για τις προμήθειες σε μια αγορά όπου το υγροποιημένο φυσικό αέριο παίζει μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι στο παρελθόν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ηγούνται της αλυσίδας εφοδιασμού, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγωγών, ενώ η Νορβηγία αντιπροσωπεύει τη συντριπτική πλειοψηφία των προμηθειών μέσω αγωγών.

Σύμφωνα με τους Financial Times επίσης, «ο ανταγωνισμός για τα φορτία θα μπορούσε να ενταθεί τους επόμενους μήνες, καθώς οι αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας, που αποκλείστηκαν από την αγορά κατά την τελευταία κρίση, είναι πλέον πιο πρόθυμες να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για να περιορίσουν τη ζημιά στις οικονομίες τους».

Αυτό το σενάριο, που θα μπορούσε να αυξήσει το βάρος του εφοδιασμού στους πιο δύσκολους μήνες για την ευρωπαϊκή ενέργεια, έχει πυροδοτήσει συναγερμό και κρατεί την ΕΕ σε αγωνία.

naftemporiki.gr