Η τουρκική στρατιωτική μηχανή προβάλλεται συστηματικά ως μια περιφερειακή υπερδύναμη έτοιμη να επιβάλει τους όρους της. Πίσω όμως από την εντυπωσιακή βιτρίνα των παρελάσεων, τα εντυπωσιακά βίντεο προπαγάνδας και τους μεγαλόστομους εξοπλιστικούς σχεδιασμούς, κρύβεται ένα δομικά εύθραυστο οικοδόμημα, η πραγματική ισχύς του οποίου εξαντλείται στην τέχνη της επικοινωνιακής συγκάλυψης των κενών του.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Στη σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα, ελάχιστες χώρες έχουν επενδύσει τόσα πολλά στην εικόνα τους όσα η Άγκυρα. Η τουρκική στρατηγική δεν βασίζεται αποκλειστικά σταθερά στο πραγματικό αξιόμαχο των Ενόπλων Δυνάμεων της, αλλά στην ικανότητά της να δημιουργεί αποτρεπτικές εντυπώσεις, αποτρέποντας τους αντιπάλους της από το να εμβαθύνουν στις πραγματικές της αδυναμίες. Τα τελευταία χρόνια, η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει αναδειχθεί σε σημείο αναφοράς για την εσωτερική κατανάλωση και την εξαγωγική διπλωματία. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ματιά στα θεμέλια αυτής της βιομηχανίας αποκαλύπτει μια βαριά εξάρτηση από ξένα υποσυστήματα, κρίσιμες τεχνολογίες που λείπουν και πρώτες ύλες δυτικής προέλευσης, οι οποίες υπόκεινται σε εμπάργκο και περιορισμούς.
Το αφήγημα της «εγχώριας και εθνικής» ισχύος καταρρέει μόλις τεθούν τα θεμελιώδη ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη αντοχή σε μια ενδεχόμενη παρατεταμένη σύρραξη υψηλής έντασης. Η Τουρκία έχει καταφέρει να πείσει ότι παράγει τα πάντα μόνη της, ενώ στην πραγματικότητα συναρμολογεί συστήματα χρησιμοποιώντας δυτικούς κινητήρες, αμερικανικά ή ευρωπαϊκά ηλεκτρονικά και λογισμικό που δύσκολα ανανεώνεται σε συνθήκες απομόνωσης. Το κενό αυτό καλύπτεται επιδέξια από έναν οδοστρωτήρα προπαγάνδας, που μετατρέπει κάθε μικρή τεχνολογική επιτυχία σε κοσμογονικό γεγονός.
Ογκώδης Στρατός με γερασμένη ραχοκοκαλιά
Κοιτάζοντας τον τουρκικό Στρατό Ξηράς στα χαρτιά, οι αριθμοί προκαλούν δέος: εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες, τεράστιες μεραρχίες και χιλιάδες τεθωρακισμένα. Όμως, η ποσότητα απέχει έτη φωτός από την ποιότητα που απαιτεί το σύγχρονο πεδίο μάχης, όπως αυτό διαμορφώνεται στις μέρες μας. Το μεγαλύτερο μέρος του στόλου των αρμάτων μάχης αποτελείται από παλαιότευκτους τύπους, όπως τα αμερικανικής προέλευσης M48 και M60, τα οποία, ακόμα και στις αναβαθμισμένες εκδόσεις τους, δεν διαθέτουν τις δυνατότητες επιβίωσης απέναντι σε σύγχρονα αντιαρματικά συστήματα και κατευθυνόμενα βλήματα νέας γενιάς.
Το πολυφημισμένο εγχώριο άρμα «Altay» παραμένει εδώ και χρόνια ένα γεφύρι της Άρτας, εγκλωβισμένο στις κυρώσεις και στην αδυναμία εύρεσης αξιόπιστου κινητήρα, αφού η συνεργασία με τη Γερμανία ναυάγησε οριστικά. Επιπλέον, οι μαζικές εκκαθαρίσεις μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 απογύμνωσαν τον στρατό ξηράς από έμπειρο, ικανό και ικανότατο στελεχιακό δυναμικό. Χιλιάδες αξιωματικοί και υπαξιωματικοί υψηλής κατάρτισης αποστρατεύθηκαν ή φυλακίστηκαν, αφήνοντας κενά που καλύφθηκαν από ιδεολογικά τοποθετημένα στελέχη, τα οποία συχνά στερούνται της απαραίτητης τακτικής ευελιξίας.
Πολεμική Αεροπορία: Η απώλεια ισορροπίας
Στον αέρα, η κατάσταση για την τουρκική πολεμική αεροπορία είναι ακόμη πιο οριακή. Ο αποκλεισμός της Άγκυρας από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 αποτέλεσε ένα στρατηγικό σοκ από το οποίο η τουρκική αεροπορία δεν έχει καταφέρει να συνέλθει. Ο κύριος όγκος της δύναμης κρούσης βασίζεται σε μια παρωχημένη πλέον διαμόρφωση των F-16, τα οποία φτάνουν σταδιακά στα όρια του ορίου ζωής τους, ενώ τα αιτήματα για τον εκσυγχρονισμό τους στο επίπεδο Viper σκοντάφτουν σε διαρκείς γεωπολιτικούς αστερίσκους και αμερικανικές εγγυήσεις, βάσει των κυρώσεων CAATSA.
Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα του εγχώριου μαχητικού KAAN βρίσκεται ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο δοκιμών, απέχοντας τουλάχιστον μια δεκαετία από την πλήρη επιχειρησιακή ένταξη και μαζική παραγωγή. Την ίδια στιγμή, η έλλειψη προηγμένων ραντάρ AESA σε επαρκείς αριθμούς και η δυσκολία εκπαίδευσης νέων, έμπειρων πιλότων –λόγω της μαζικής αποχώρησης βετεράνων– δημιουργούν μια τεράστια μαύρη τρύπα στον κρίσιμο τομέα της αεροπορικής υπεροχής.
Το κενό αυτό επιχειρείται να καλυφθεί επικοινωνιακά με την υπερέκθεση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών drones / UAV’s, τα οποία όμως, παρά την αξία τους σε ασύμμετρες απειλές, είναι ευάλωτα σε ένα οργανωμένο και πολυστρωματικό σύστημα αεράμυνας.
Πολεμικό Ναυτικό: Φιλοδοξίες χωρίς σταθερές βάσεις
Στη θάλασσα, η τουρκική ναυπηγική προσπαθεί να πείσει για τη γέννηση μιας περιφερειακής ναυτικής δύναμης, με ναυαρχίδα το ελικοπτεροφόρο «Anadolu».
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο των ναυτικών επιχειρήσεων είναι εντελώς διαφορετική. Το «Anadolu», το οποίο σχεδιάστηκε αρχικά για να φιλοξενήσει τα προηγμένα F-35B, κατέληξε να μετατρέπεται σε ένα πλοίο αποβατικών επιχειρήσεων περιορισμένων δυνατοτήτων και μεταφοράς drones, καθώς στερείται αεροσκαφών κάθετης αποπροσνήωσης.
Ο στόλος των φρεγατών και των αντιτορπιλικών βασίζεται σε γερασμένες σχεδιάσεις, ενώ τα νέα προγράμματα ναυπήγησης φρεγατών κλάσης Istanbul καθυστερούν σημαντικά εξαιτίας των προβλημάτων στην προμήθεια βασικών οπλικών συστημάτων και αισθητήρων από τη Δύση. Η απουσία ισχυρής αντιαεροπορικής προστασίας περιοχής για τα πλοία επιφανείας, σε συνδυασμό με την έλλειψη σύγχρονων υποβρυχίων ικανών να ανατρέψουν τα δεδομένα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αφήνει το τουρκικό ναυτικό ευάλωτο σε περιοχές υψηλής στρατηγικής σημασίας, αποκαλύπτοντας πως η ναυτική ισχύς της Άγκυρας είναι περισσότερο ποσοτική παρά ποιοτική.
Βεβαίως, η Άγκυρα προτάσσει – κι είναι αλήθεια – τις μαζικές εξαγωγές της κορβέτας που κατασκευάζει κλάσης MILGEM. Όμως όσες χώρες τις έχουν παραλάβει αντιλαμβάνονται την πικρή αλήθεια ότι κάθε άλλο παρά αξιόπιστα πολεμικά πλοία είναι.
Ένας γίγαντας με πήλινα πόδια
Συμπερασματικά, ο τουρκικός στρατός λειτουργεί ως ένα καλοκουρδισμένο επικοινωνιακό αφήγημα που καταφέρνει να κρύβει τις παθογένειές του πίσω από το μέγεθος και την επιθετική ρητορική. Σε μια παρατεταμένη δοκιμασία, η έλλειψη στρατηγικών αποθεμάτων, η εξάρτηση από ξένα ανταλλακτικά, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η τεχνολογική υστέρηση συνθέτουν το πορτραίτο ενός στρατιωτικού μηχανισμού που μοιάζει με εντυπωσιακό οικοδόμημα χτισμένο στην άμμο. Η αλήθεια βρίσκεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τα βίντεο επίδειξης δύναμης: ο Τουρκικός Στρατός παραμένει ένα επικίνδυνο μεν, αλλά βαθύτατα ευάλωτο «άδειο πουκάμισο».
enikos.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου