Έχουμε όρεξη για πατάτες, αλλά βλέπουμε πως αυτές που έχουμε έχουν αρχίσει να βγάζουν φύτρες. Κάποιες έχουν μόνο μικρά εξογκώματα. Άλλες έχουν αποκτήσει μακριούς βλαστούς, ενώ μερικές μπορεί να έχουν μαλακώσει ή να έχουν πρασινίσει.
Τι κάνουμε;
Άλλοι κόβουν τις φύτρες, ξεφλουδίζουν την πατάτα και τη μαγειρεύουν κανονικά. Άλλοι, πάλι, πετούν αμέσως ολόκληρη την ποσότητα. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα. Δεν είναι όλες οι πατάτες που έχουν φυτρώσει στην ίδια κατάσταση, αλλά οι φύτρες αποτελούν ένα προειδοποιητικό σημάδι που δεν πρέπει να αγνοούμε.
Και ο λόγος δεν έχει να κάνει απλώς με τη φρεσκάδα τους.
Τι συμβαίνει όταν η πατάτα αρχίζει να φυτρώνει;
Η πατάτα είναι ένας ζωντανός κόνδυλος. Ακόμη και μετά τη συγκομιδή της, μπορεί να αρχίσει να αναπτύσσει νέους βλαστούς όταν οι συνθήκες αποθήκευσης το ευνοούν.
Αυτό είναι ένα φυσιολογικό βιολογικό φαινόμενο. Ωστόσο, οι πατάτες περιέχουν από τη φύση τους ουσίες που ονομάζονται γλυκοαλκαλοειδή, κυρίως α-σολανίνη και α-τσακονίνη.
Οι ουσίες αυτές λειτουργούν ως μέρος της φυσικής άμυνας του φυτού απέναντι σε ορισμένους εχθρούς του.
Σε χαμηλές ποσότητες υπάρχουν φυσιολογικά στην πατάτα. Σε υψηλότερες συγκεντρώσεις, όμως, μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στον άνθρωπο.
Οι φύτρες και οι περιοχές γύρω από τα «μάτια» της πατάτας μπορεί να περιέχουν αυξημένες συγκεντρώσεις γλυκοαλκαλοειδών. Γι’ αυτό οι ίδιες οι φύτρες δεν πρέπει να καταναλώνονται.
Αν οι φύτρες είναι μικρές, μπορούμε να φάμε την πατάτα;
Εδώ χρειάζεται να εξετάσουμε τη συνολική κατάστασή της. Μια πατάτα που παραμένει σφιχτή, δεν έχει πρασινίσει, δεν έχει αλλοιωθεί και παρουσιάζει μόνο πολύ μικρές φύτρες δεν βρίσκεται απαραίτητα στην ίδια κατάσταση με μια πατάτα που έχει γεμίσει μακριούς βλαστούς.
Ορισμένες οδηγίες ασφάλειας τροφίμων επιτρέπουν την κατανάλωση μιας κατά τα άλλα υγιούς πατάτας με περιορισμένη βλάστηση, εφόσον αφαιρεθούν σχολαστικά οι φύτρες και η φλούδα.
Άλλες αρμόδιες αρχές ακολουθούν πιο συντηρητική προσέγγιση, συστήνοντας την αποφυγή πατατών που έχουν αρχίσει να φυτρώνουν. Επομένως, δεν υπάρχει ένας απλός κανόνας του τύπου «δύο φύτρες είναι ασφαλείς, πέντε είναι επικίνδυνες».
Αν η πατάτα έχει πολλές ή μακριές φύτρες, είναι ζαρωμένη, μαλακή ή παρουσιάζει εκτεταμένο πρασίνισμα, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να την πετάξουμε.
Γιατί πρέπει να προσέχουμε όταν η πατάτα πρασινίζει;
Το πράσινο χρώμα προέρχεται από τη χλωροφύλλη, η οποία δεν είναι από μόνη της τοξική. Ωστόσο, η έκθεση στο φως που προκαλεί το πρασίνισμα μπορεί να συνοδεύεται από αύξηση των γλυκοαλκαλοειδών.
Με άλλα λόγια, το πράσινο λειτουργεί ως προειδοποιητικό σημάδι, όχι ως άμεση μέτρηση της τοξικότητας. Μια πατάτα μπορεί να έχει αυξημένα γλυκοαλκαλοειδή χωρίς να είναι εμφανώς πράσινη. Αντίστοιχα, το χρώμα από μόνο του δεν μας λέει ακριβώς πόση ποσότητα περιέχει.
Αν υπάρχει έντονο ή εκτεταμένο πρασίνισμα, δεν αξίζει σε καμία περίπτωση να πάρουμε το ρίσκο.
Το μαγείρεμα εξουδετερώνει τις επικίνδυνες ουσίες;
Είναι μια από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις. Μπορεί να θεωρούμε ότι, αν βράσουμε καλά τις πατάτες ή τις ψήσουμε σε υψηλή θερμοκρασία, δεν υπάρχει πλέον λόγος ανησυχίας.
Ωστόσο, οι γλυκοαλκαλοειδείς ουσίες είναι σχετικά ανθεκτικές στη θερμότητα. Το ξεφλούδισμα, το βράσιμο και το τηγάνισμα μπορούν, ανάλογα με τις συνθήκες, να μειώσουν την ποσότητά τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το συνηθισμένο μαγείρεμα εξασφαλίζει την πλήρη απομάκρυνσή τους.
Επομένως, μια πατάτα που έχει έντονα φυτρώσει ή πρασινίσει δεν γίνεται αυτομάτως ασφαλής επειδή θα τη βράσουμε ή θα τη τηγανίσουμε.
Τι μπορεί να συμβεί αν φάμε πατάτες με αυξημένη σολανίνη;
Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας γλυκοαλκαλοειδών μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως ναυτία, εμετό, κοιλιακό πόνο και διάρροια.
Σε σοβαρότερες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί και νευρολογικά συμπτώματα. Αξίζει πάντως να τονιστεί ότι οι δηλητηριάσεις από πατάτες είναι σπάνιες. Οι συνηθισμένες, σωστά συντηρημένες πατάτες του εμπορίου δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας.
Αν όμως, μετά την κατανάλωση ύποπτων πατατών, εμφανιστούν έντονα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική συμβουλή.
Πώς να αποθηκεύουμε τις πατάτες για να μη βγάζουν φύτρες
Ο καλύτερος τρόπος να αποφύγουμε το δίλημμα είναι η σωστή αποθήκευση. Οι πατάτες διατηρούνται καλύτερα σε δροσερό, σκοτεινό και ξηρό μέρος, με επαρκή αερισμό.
Το φως ευνοεί το πρασίνισμα, ενώ η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να επιταχύνει τη βλάστηση. Ένα ανοιχτό καλάθι ή μια χάρτινη σακούλα σε κατάλληλο ντουλάπι είναι συχνά προτιμότερα από μια κλειστή πλαστική σακούλα που παγιδεύει υγρασία.
Χρειάζεται επίσης να τις ελέγχουμε τακτικά και να απομακρύνουμε όσες παρουσιάζουν αλλοίωση, ώστε να μην παραμένουν ξεχασμένες για εβδομάδες.
Τελικά, πότε την κρατάμε και πότε την πετάμε;
Αν η πατάτα είναι σφιχτή, χωρίς πρασίνισμα ή αλλοίωση και έχει εμφανίσει μόνο πολύ μικρές φύτρες, μπορεί να καταναλωθεί αφού αφαιρεθούν σχολαστικά οι φύτρες.
Αν όμως έχει μακριούς ή πολλούς βλαστούς, έχει μαλακώσει, ζαρώσει ή πρασινίσει έντονα, είναι προτιμότερο να την πετάξουμε. Και αν δεν είμαστε βέβαιοι για την κατάστασή της, η απόρριψη είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου