Γιατί μοιάζει αναπόφευκτη η υποβάθμιση της Γαλλίας από τον οίκο Moody’s την Παρασκευή

Τάσος Στ. Παππάς • apappas@naftemporiki.gr

Την ώρα που το 10ετές επιτόκιο δανεισμού της Γαλλίας ξεπέρασε οριακά το συμβολικό όριο του 5% την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, ο οίκος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Moody’s ετοιμάζεται να την υποβαθμίσει το βράδυ της Παρασκευής.

Υπάρχουν ελάχιστες ελπίδες ότι δεν θα το κάνει. Όχι μόνο το έλλειμμα και τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται στο κόκκινο, αλλά η πρόσφατη κοινωνική αναταραχή δεν κάνει πολλά για να καθησυχάσει τους πιστωτές.

Ο Ρολάν Λεσκύρ, υπουργό Οικονομίας της Γαλλίας, δεσμεύτηκε να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα στο 5% έως το 2027 (μετά από μια αύξηση που αναμένεται να φτάσει το 5,4% φέτος), μέσω περικοπών δαπανών και αυξήσεων φόρων. Η πίεση είναι τεράστια. Εδώ και αρκετούς μήνες, τα επιτόκια έχουν εκτοξευθεί. Η Γαλλία δανείζεται με ολοένα και υψηλότερα επιτόκια, το τεράστιο χρέος μας (119% του ΑΕΠ) γίνεται ολοένα και πιο ασφυκτικό και το φαινόμενο της χιονοστιβάδας απειλεί τη χώρα.

Η αξιολόγηση του οίκου αξιολόγησης με έδρα τη Νέα Υόρκη είναι επί του παρόντος “AA3”, ενώ οι δύο άλλοι μεγάλοι οίκοι, η Standard & Poor’s και η Fitch, ήδη αξιολογούν τη Γαλλία μία βαθμίδα χαμηλότερα, στο A+.

Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου απειλούσε να ξεπεράσει το συμβολικό όριο του 5% ήδη από το πρωί της επόμενης Παρασκευής. Ο οίκος αξιολόγησης Moody’s αντέδρασε γρήγορα, εκδίδοντας μια ανακοίνωση. Αυτός ο φορέας, υπεύθυνος για την αξιολόγηση του κινδύνου αθέτησης των υποχρεώσεων των πιστωτών, είχε αναλάβει την αξιολόγηση του κινδύνου μη αποπληρωμής.

«Η υιοθέτηση των δύο νομοσχεδίων για τη χρηματοδότηση δεν είναι καθόλου βέβαιη: οι πολιτικές εντάσεις θα μπορούσαν να ενταθούν εντός του εξαιρετικά κατακερματισμένου γαλλικού κοινοβουλίου ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου 2027 και των βουλευτικών εκλογών που αναμένεται να ακολουθήσουν», αναφέρει το έγγραφο, για να προσθέσει: «αναμένουμε ότι, ανεξάρτητα από το ποιος θα εκλεγεί πρόεδρος και ποιος θα διοριστεί πρωθυπουργός, θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες στην υιοθέτηση μιας πολυετούς προσπάθειας δημοσιονομικής εξυγίανσης σε ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο που δεν διαθέτει σαφώς εδραιωμένη λειτουργική πλειοψηφία».
Αναπόφευκτη η υποβάθμιση

Τρεις εβδομάδες μετά από αυτήν την αιχμηρή έκθεση, ο οίκος αξιολόγησης ετοιμάζεται να ανακοινώσει την αξιολόγηση της Γαλλίας το βράδυ της Παρασκευής, 23 Οκτωβρίου. Τρεις ημέρες αφότου το δεκαετές επιτόκιο δανεισμού ξεπέρασε το όριο του 5%… Το σενάριο φαίνεται ήδη προκαθορισμένο: μια υποβάθμιση φαίνεται αναπόφευκτη. «Εάν δεν αναθεωρήσουν την αξιολόγηση προς τα κάτω, θα χάσουν εντελώς την αξιοπιστία τους», δήλωσε ο Ερίκ Ντορ, Διευθυντής Οικονομικών Σπουδών στη Σχολή Διοίκησης IESEG.

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η Moody’s αποδίδει επί του παρόντος στη Γαλλία αξιολόγηση Aa3, με αρνητικές προοπτικές. Πρόκειται για υψηλότερη αξιολόγηση από εκείνη των δύο άλλων μεγάλων οίκων αξιολόγησης (S&P και Fitch), οι οποίοι αξιολογούν το γαλλικό χρέος με A+, με σταθερή προοπτική. Μια υποβάθμιση θα είχε ως αποτέλεσμα την αξιολόγηση A1 από την Moody’s, ισοδύναμη με A+ από την S&P και την Fitch.
Εικόνα διαιρεμένης χώρα, μακριά από τη συναίνεση για τον προϋπολογισμό

Οι διαδηλώσεις και η βία που ξέσπασε παράλληλα με αυτές σκιαγραφούν την εικόνα μιας διχασμένης χώρας, τόσο στους δρόμους όσο και στο πολιτικό τοπίο. Δεδομένου του πλαισίου, οι πιθανότητες επίτευξης συμβιβασμού και ψήφισης προϋπολογισμού είναι πολύ μικρές. Ωστόσο, αυτό είναι απαραίτητο για τη μείωση του ελλείμματος. Και ακόμη και τότε, ο στόχος της κυβέρνησης είναι μόνο να το μειώσει στο 5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) έως το 2027.

Όταν εξετάζετε το μέγεθος του χρέους, αυτός ο στόχος φαίνεται δύσκολο να επιτευχθεί: του χρόνου, το κράτος θα πρέπει να δαπανήσει περισσότερα από 90 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την πληρωμή τόκων. Αυτό είναι περισσότερο από τους προϋπολογισμούς Άμυνας ή Παιδείας, αν εξαιρέσουμε τις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων.

Εάν η Moody’s πράγματι υποβαθμίσει την αξιολόγηση χρέους της Γαλλίας, αυτό θα αποτελέσει κακό μήνυμα για τις αγορές και τα επιτόκια θα μπορούσαν, θεωρητικά, να αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα δεδομένου ότι η Γαλλία ήδη δανείζεται με το υψηλότερο επιτόκιο μεταξύ των Ευρωπαίων γειτόνων της. Η υπέρβαση του ορίου του 5% την Τετάρτη ήταν πρωτοφανής εδώ και σχεδόν 25 χρόνια. Η Γαλλία πληρώνει περισσότερα για τα νέα της δάνεια από την Ιταλία ή την Ελλάδα και το χάσμα μεταξύ του γαλλικού επιτοκίου και του γερμανικού επιτοκίου, το οποίο χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς, έχει διευρυνθεί σε επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί από την κρίση της ευρωζώνης το 2011.
Η Γαλλία εξακολουθεί να θεωρείται ισχυρή από τους πιστωτές

Ωστόσο, σύμφωνα με αρκετούς οικονομολόγους, οι αγορές έχουν ήδη προβλέψει την υποβάθμιση. Επομένως, οι επιπτώσεις θα πρέπει να παραμείνουν περιορισμένες. Παρ’ όλα αυτά, τα χρήματα που πρόκειται να δανειστούμε είναι πιο ακριβά. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι ένα ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές, οι οποίοι πιστεύουν ότι η πιθανότητα να αθετήσουμε το χρέος μας είναι υψηλότερη από πριν.

Αλλά, και αυτό είναι το καθησυχαστικό σημείο, εξακολουθούν να υπάρχουν πιστωτές πρόθυμοι να μας χρηματοδοτήσουν. Στις αγορές, το γαλλικό χρέος εξακολουθεί να έχει περισσότερους αγοραστές από ό,τι ομόλογα διαθέσιμα προς πώληση. Αυτό αποδεικνύει ότι δεν πιστεύουν ότι η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα αθετήσει τελικά. Η χώρα εισπράττει φόρους, η οικονομία είναι διαφοροποιημένη και η κυβέρνηση μπορεί να επηρεάσει την πορεία του προϋπολογισμού λαμβάνοντας μέτρα, ακόμη και αν το περιθώριο ελιγμών της είναι ολοένα και πιο περιορισμένο.

Με πληροφορίες από franceinfo, Le Point