Ο Πέδρο Σάντσεθ συγκρούστηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν και τις δαπάνες του ΝΑΤΟ. Η μάχη που θα κρίνει το πολιτικό του μέλλον, όμως, βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην καθημερινότητα των Ισπανών: στα ενοίκια, στις εξώσεις και στη δυσκολία να βρουν προσιτή κατοικία.
Ο Σάντσεθ απέκτησε υποστηρικτές αλλά και σφοδρούς επικριτές όταν αναδείχθηκε σε μία από τις πιο ηχηρές ευρωπαϊκές φωνές κατά της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή. Όπως σημειώνει το CNBC, για ορισμένους η προειδοποίησή του να μην επαναληφθούν «τα λάθη του παρελθόντος» και η άρνησή του να γίνει «συνένοχος σε κάτι που βλάπτει τον κόσμο» έδειχναν μια Ευρώπη πρόθυμη να αντισταθεί στην Ουάσιγκτον και στον Ντόναλντ Τραμπ, ακόμη και με κίνδυνο αντιποίνων.
Ο Σάντσεθ, που έχει επικρίνει έντονα και τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα, δεν χαμήλωσε στιγμή τους τόνους – ούτε όταν ο Τραμπ απείλησε να κόψει κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία. Σχολιάζοντας μάλιστα την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν, η οποία έκτοτε κατέρρευσε, δήλωσε με δηκτικό τρόπο ότι δεν θα χειροκροτήσει «εκείνους που βάζουν φωτιά στον κόσμο μόνο και μόνο επειδή εμφανίζονται με έναν κουβά».
Οι καυστικές αυτές δηλώσεις και η όλη στάση του είχαν ως αποτέλεσμα να αποκτήσει το προσωνύμιο «Νέμεσις του Τραμπ». Στην Ισπανία, όμως, η εκλογική αντιπαράθεση δεν έχει καθόλου να κάνει με τη διεθνή σκηνή. Η στέγη, οι μισθοί και το κόστος ζωής είναι τα ζητήματα πάνω στα οποία ο Σάντσεθ καλείται να υπερασπιστεί την παραμονή του στην εξουσία.
Προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, επιχειρεί να μετατρέψει την κοινοβουλευτική ήττα των στεγαστικών μέτρων του σε αφετηρία εκλογικής αντεπίθεσης. Σύμφωνα με την ανάλυση του CNBC, ο Ισπανός πρωθυπουργός επιλέγει ένα πεδίο που μπορεί να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις ευνοούν την αντιπολίτευση.
Το ρίσκο είναι προφανές: η οργή για τη στέγη μπορεί να στραφεί εναντίον εκείνων που απέρριψαν τις παρεμβάσεις του, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να στραφεί και εναντίον της δικής του κυβέρνησης, η οποία εξάλλου βρίσκεται στην εξουσία περισσότερο από οκτώ χρόνια.
Η ισχυρή οικονομία δεν σβήνει τη δυσαρέσκεια
Η Ισπανία παρουσιάζει μια αντίφαση που γίνεται όλο και πιο έντονη πολιτικά. Η οικονομία έχει ανακάμψει δυναμικά μετά την πανδημία και εξακολουθεί να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, καταγράφοντας αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,7% στο δεύτερο τρίμηνο του έτους. Ο τουρισμός ανθεί, το ενδιαφέρον των επενδυτών παραμένει ισχυρό και η αγορά εργασίας εμφανίζει αντοχές.
Αυτή η εικόνα, ωστόσο, δεν αρκεί για να καθησυχάσει όσους βλέπουν το κόστος στέγασης να απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σαββατοκύριακο, ενώ η κινητοποίηση για τη στέγη έχει προσελκύσει συμμετέχοντες από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Η αγανάκτηση εντάθηκε μετά την έξωση, τον Σεπτέμβριο, μιας 87χρονης γυναίκας με αναπηρία από το σπίτι όπου ζούσε επί 70 χρόνια.
Το περιστατικό έφερε στο προσκήνιο χρόνιες καταγγελίες για δυσβάσταχτες αυξήσεις ενοικίων και ανεπαρκές διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, ιδιαίτερα στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Μαζί με τους μισθούς και το κόστος ζωής, το στεγαστικό καθορίζει πλέον μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης.
Τα μέτρα που απορρίφθηκαν και η επιλογή της κάλπης
Ο Σάντσεθ επιχείρησε την περασμένη εβδομάδα να περάσει επειγόντως παρεμβάσεις για την προστασία των ενοικιαστών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν:Αναστολή των εξώσεων ευάλωτων ενοικιαστών έως το 2030.
Αυξημένη φορολόγηση διαμερισμάτων που προορίζονται για τουριστική μίσθωση.
Διετής παράταση μισθώσεων που λήγουν πριν από το 2028.
Περιορισμοί στις αγορές κατοικιών από επενδυτικές εταιρείες.
Οι προτάσεις καταψηφίστηκαν, με την αντίθεση μεταξύ άλλων του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, του ακροδεξιού Vox και του καταλανικού αυτονομιστικού Junts.
Η ήττα ανέδειξε ξανά την αδυναμία της κυβέρνησης να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη. Ο εύθραυστος αριστερός συνασπισμός που σχηματίστηκε τον Νοέμβριο του 2023 εξαρτάται από μικρότερα και περιφερειακά κόμματα, ενώ το παρατεταμένο αδιέξοδο έχει αφήσει τη χώρα χωρίς νέο προϋπολογισμό για περισσότερα από τρία χρόνια.
Γιατί ο Σάντσεθ βλέπει ευκαιρία
Ο Κάρστεν Νίκελ, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής Consello, εξήγησε στο CNBC ότι η προκήρυξη εκλογών αναμενόταν ήδη, καθώς νέα αναμέτρηση έπρεπε να πραγματοποιηθεί πριν από τον Αύγουστο του 2027.
Το στεγαστικό προσφέρει στον Σάντσεθ τη δυνατότητα να συσπειρώσει την Κεντροαριστερά γύρω από ένα θέμα που παραδοσιακά την κινητοποιεί. Κατά τον Νίκελ, αποτελεί ευνοϊκότερο πεδίο αντιπαράθεσης από τις καταγγελίες διαφθοράς ή τις ήττες σε περιφερειακές εκλογές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξασφαλίζει νίκη.
Η δημοτικότητα της κυβέρνησης έχει επιβαρυνθεί από έρευνα για φερόμενη κατάχρηση χρημάτων του Σοσιαλιστικού Κόμματος, καθώς και από έρευνα διαφθοράς που αφορά τον πρώην πρωθυπουργό και σύμμαχο του Σάντσεθ, Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο. Ο τελευταίος αρνείται οποιαδήποτε παρανομία.
Παράλληλα, το μεταναστευτικό έχει αναδειχθεί σε ισχυρό σημείο πολιτικής σύγκρουσης, μετά την άφιξη δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στη Θέουτα τον Ιούλιο και την κριτική για τη διαχείριση της κρίσης.
Οι δημοσκοπήσεις ευνοούν τη Δεξιά
Οι αναλυτές της Teneo εκτιμούν ότι το Λαϊκό Κόμμα και το Vox θα μπορούσαν από κοινού να εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αναγνωρίζουν τη δυνατότητα του στεγαστικού να κινητοποιήσει την Αριστερά, προειδοποιούν όμως ότι η κυβέρνηση μπορεί να χρεωθεί η ίδια την αποτυχία αντιμετώπισης της κρίσης.
Η Eurasia Group αποδίδει πιθανότητα 70% σε εκλογικό αποτέλεσμα που θα δώσει πλειοψηφία σε δυνάμεις δεξιά του Κέντρου, επικαλούμενη το δημοσκοπικό προβάδισμα της συντηρητικής αντιπολίτευσης, τη χαμηλή αποδοχή του Σάντσεθ και τον κατακερματισμό της Αριστεράς.
Στην ίδια εκτίμηση, πάντως, υπενθυμίζει ότι ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει ανατρέψει δυσμενείς προβλέψεις στο παρελθόν. Τόσο το 2019 όσο και το 2023 θεωρούνταν ευρέως πιθανό να ηττηθεί, αλλά κατάφερε να διατηρήσει την εξουσία.
Από την αντιπαράθεση με τον Τραμπ στις σχέσεις με την Κίνα
Η αναμέτρηση έχει πάντως και διεθνές βάρος. Ο Σάντσεθ αναδείχθηκε φέτος σε έναν από τους πιο έντονους Ευρωπαίους επικριτές της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας την αντίδραση του Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την Ισπανία ότι θέτει σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές και δεν αναλαμβάνει το μερίδιο που της αναλογεί στις δαπάνες του ΝΑΤΟ, απειλώντας να διακόψει εμπορικές και διπλωματικές σχέσεις. Μια κυβέρνηση δεξιά του Κέντρου θα έθετε νέα ερωτήματα για τη στάση της Μαδρίτης στις αμυντικές δαπάνες και, κατ’ επέκταση, για τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον, επισημαίνει ο Νίκελ.
Εξίσου σημαντική θεωρεί την πολιτική έναντι της Κίνας. Η σημερινή κυβέρνηση υποστηρίζει μια λιγότερο συγκρουσιακή εμπορική προσέγγιση μέσα στην ΕΕ. Ενδεχόμενη αλλαγή στάσης της Ισπανίας θα μπορούσε να ενισχύσει τη γραμμή του Παρισιού και του Βερολίνου, που αντιμετωπίζουν πλέον την Κίνα ως ανταγωνιστή σε κρίσιμους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία.
Ο Νίκελ προειδοποιεί ότι αυτή η μετατόπιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη αλληλουχία αντιποίνων μεταξύ Ευρώπης και Κίνας, κλάδο προς κλάδο. Η κάλπη θα κριθεί πρωτίστως από τις εσωτερικές πιέσεις, αλλά το αποτέλεσμά της μπορεί να αλλάξει και τη θέση της Ισπανίας στις μεγάλες εμπορικές και γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου