Βασίλης Αγγελόπουλος • vaggelopoulos@naftemporiki.gr
Tην παραγωγικότητα της εργασίας, την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, μέσω και της τεκμαρτής φορολόγησης, το βιοτικό επίπεδο των πολιτών – εργαζομένων, καθώς και την αγοραστική δύναμή τους σε σχέση με τον πληθωρισμό.
Αυτές είναι οι κύριες παράμετροι που εξετάζουν 10 διαφορετικοί φορείς της χώρας για να προσδιορίσουν – προτείνουν στο υπουργείο Εργασίας τον κατώτατο μισθό για το τρέχον έτος. Στη διαδικασία συμμετείχαν η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), η ΑΔΕΔΥ (Κοινωνικό Πολύκεντρο), το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), το Ινστιτούτο Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΙΝΣΒΕ), το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών (ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ), το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ ΓΣΕΕ), το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) και το Ινστιτούτο του Τουρισμού (ΙΝΣΕΤΕ).
Οι προτάσεις τους υποβλήθηκαν με πολυσέλιδες εκθέσεις που σας παρουσιάζει η «Ν» στην αρμόδια Επιτροπή Διαμεσολάβησης και τώρα επεξεργάζονται από την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας για να κωδικοποιηθούν. Οι αυξήσεις που προτείνουν εκκινούν από το 2,5% και φτάνουν μέχρι τα… 1.052 ευρώ! Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, έχει ξεκαθαρίσει με δηλώσεις της ότι θα τηρηθεί το όριο των 950 ευρώ που έχει θέσει η κυβέρνηση για τις κατώτατες αποδοχές το 2027. Με δεδομένο ότι σήμερα ο βασικός μισθός είναι 880 ευρώ (μικτά), άρα η όποια αύξηση αναμένεται να κυμανθεί στο συγκεκριμένο εύρος.
Κωδικοποιημένα, οι προτάσεις των φορέων έχουν ως εξής:
1) Τράπεζα της Ελλάδος: Αύξηση έως 4%
2) ΑΔΕΔΥ: Δεν προσδιορίζεται ποσοστό. Ζητείται ο κατώτατος μισθός να καταβάλλεται και στον δημόσιο τομέα 14 φορές ετησίως, όπως γίνεται και στον ιδιωτικό.
3) ΚΕΠΕ: Αύξηση 3,5% έως 5%
4) ΙΟΒΕ: Αύξηση 2,5% έως 3,5%
5) ΙΝΣΒΕ: Για να πιαστεί το όριο των 950 ευρώ που έχει τεθεί από την κυβέρνηση για το 2027 (άρα αύξηση 8%), θα πρέπει να προκύψει αύξηση 4% ανά έτος
6) ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ: Η αύξηση να μην υπερβεί το 3,5%
7) ΙΝΕ ΓΣΕΕ: Δεν προτείνεται αύξηση, αλλά ο κατώτατος μισθός το 2026 να φτάσει στο 60% του διάμεσου μισθού του 2025, κάτι που μεταφράζεται σε 1.052 ευρώ
8) ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Δεν προτείνεται αύξηση, αλλά επισημαίνεται ότι το 56% των ελεύθερων επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων φορολογείται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο συνδέεται άμεσα με το ύψος του κατώτατου μισθού
9) ΕΛΣΤΑΤ: Δεν προτείνεται ποσοστό αύξησης, αλλά τονίζεται ότι ο Δείκτης Μισθολογικού Κόστους το γ’ τρίμηνο του 2025 αυξήθηκε κατά 8,1% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024.
10) ΙΝΣΕΤΕ: Προτείνει αύξηση έως 4%.
Πιο αναλυτικά:
Τράπεζα της Ελλάδος
Τονίζονται τρία βασικά οικονομικά κριτήρια για να εκτιμηθεί το περιθώριο μιας αύξησης στον κατώτατο μισθό. Αυτά είναι η σταθερότητα των τιμών μεσοπρόθεσμα, η διαφύλαξη της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και η προστασία της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων από τον πληθωρισμό. Επίσης, εκτιμάται ότι η επίπτωση του κατώτατου μισθού στον μέσο μισθό βαίνει διαχρονικά αυξανόμενη. Για το 2025 εκτιμάται ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του κατώτατου μισθού, ο μέσος μισθός ανά θέση εργασίας πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα αυξάνεται πλέον κατά περίπου 0,55 ποσοστιαίες μονάδες. Άρα, με δεδομένη την περαιτέρω επιβράδυνση του πληθωρισμού που προβλέπεται για το 2026, κρίνεται από την ΤτΕ «ότι υπάρχει περιθώριο για μια συνετή αύξηση των κατώτατων μισθών και ημερομισθίων μέχρι 4% από την 1η Απριλίου 2026».
ΚΕΠΕ
Το ΚΕΠΕ επισημαίνει πως βασική πρόκληση για την οικονομική πολιτική παραμένει η αύξηση των πραγματικών μισθών και η αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, χωρίς όμως τη δημιουργία πληθωριστικών πιέσεων ή επιδείνωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας, λόγω αύξησης του μοναδιαίου κόστους εργασίας. Ο κατώτατος μισθός επηρεάζει περισσότερο τους μισθούς και την απασχόληση στις μικρές επιχειρήσεις και στους κλάδους, όπου συγκεντρώνονται πολλές μικρές επιχειρήσεις (τουρισμός, εμπόριο, κτλ.). Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας το 2026 θα κυμανθεί περίπου στο 2,2%, ενώ ο εθνικός πληθωρισμός του 2025 ήταν 2,6% και το 2026 αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω και η αναμενόμενη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας θα κυμανθεί από 1% έως 2%. Με στόχο τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των χαμηλόμισθών και ταυτόχρονα να μη δημιουργηθεί έλλειμμα ανταγωνιστικότητας για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το ΚΕΠΕ εκτιμά ότι υπάρχει περιθώριο για μια αύξηση του κατώτατου μισθού μεταξύ 3,5% και 5%.
ΙΟΒΕ
Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η διαμόρφωση ενός κατώτατου μισθού υψηλότερα από τον μισθό ισορροπίας για εργασία με χαμηλή παραγωγικότητα ενδέχεται να αυξήσει τις αδήλωτες μορφές απασχόλησης ή να δημιουργήσει υπερβάλλουσα προσφορά εργασίας, δηλαδή ανεργία. Οι μεταβολές του κατώτατου μισθού αναμένεται να έχουν άμεσες επιδράσεις σε μεγαλύτερο μερίδιο εργαζομένων με ευέλικτες μορφές απασχόλησης, εργαζομένων σε μικρομεσαίες εταιρείες, καθώς και εργαζομένων στον πρωτογενή και τον τριτογενή τομέα. Το ύψος του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα παραμένει συγκριτικά χαμηλό όταν γίνει διόρθωση ως προς την αγοραστική δύναμη, αλλά εμφανίζεται σχετικά υψηλότερο όταν γίνει διόρθωση ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Εφόσον επιλεγεί ως βάση γι’ αυτή την αύξηση ο εκτιμώμενος πληθωρισμός και η βελτίωση της παραγωγικότητας που αναμένεται για το έτος, θεωρείται δόκιμο να εξεταστεί μια αύξηση στον κατώτατο μισθό στην περιοχή του 2,5%-3,5%.
Κρίνεται σκόπιμο να συνεχιστεί ως δημοσιονομική προτεραιότητα η περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους, ειδικά σε σχέση με τη φορολογία της εργασίας και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, ενδεχόμενα και με εφαρμογή έως ένα ελάχιστο επίπεδο μισθού.
ΙΝΣΒΕ
Στην έκθεση γίνεται αναφορά στη μείωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, που δημιουργεί προβληματικές συνθήκες για την αύξηση του κατώτατου μισθού. Το 2025 η ελληνική οικονομία κατέλαβε την 50η θέση μεταξύ 69 χωρών σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας, δηλαδή τρεις θέσεις χειρότερα σε σχέση με την 47η που είχε καταγραφεί το 2024. Επίσης, η σχέση των μέσων μισθών και της αγοραστικής δύναμης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνει ότι στη σχετική αξιολόγηση η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση της σχετικής κατάταξης. Όμως, η κυβέρνηση έχει ήδη εξαγγείλει τη στόχευσή της για αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 830 ευρώ το 2024 στα 950 ευρώ το 2027. Με δεδομένο ότι ο κατώτατος μισθός το 2025 καθορίσθηκε στα 880 ευρώ, η αύξηση που θα πρέπει να επέλθει για τη διετία 2026 και 2027 είναι περίπου της τάξης του 8%, ή περίπου 4% κατά μέσο όρο ανά έτος. Όμως, οι συγκεκριμένες αυξήσεις να συνάδουν με τις «αντοχές» των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα, έτσι ώστε να μην οδηγηθούμε σε αύξηση της ανεργίας. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ο πληθωρισμός και η παραγωγικότητα της οικονομίας, ούτως ώστε η αύξηση να είναι συμβατή με τις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας.
ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ
Όπως τονίζει το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών, μια ενδεχόμενη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού οφείλει να συνδεθεί με την ισόποση μείωση του μη μισθολογικού κόστους, ώστε να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα. Οι συνεχείς αυξήσεις του κατώτατου μισθού διογκώνουν το κόστος για τις επιχειρήσεις και ως εκ τούτου θα πρέπει να συνοδεύονται από την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και στα νομικά πρόσωπα και σταδιακά της προκαταβολής φόρων, αλλά και από την αποσύνδεση του κατώτατου μισθού από την τεκμαρτή φορολόγηση. Η διαμόρφωση του κατώτατου μισθού πρέπει να προκύπτει ως το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους κοινωνικούς εταίρους με την υπογραφή της ΕΓΣΣΕ. Εν κατακλείδι, το Ινστιτούτο προτείνει η αύξηση του κατώτατου μισθού να μην υπερβεί την πραγματική παραγωγικότητα της εργασίας, προσαυξημένη κατά τον εγχώριο πληθωρισμό, δηλαδή το 3,5%.
ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ
Το Ινστιτούτο διαπιστώνει ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα το 2025 αντιστοιχούσε σε 1.027 ευρώ σε δωδεκάμηνη βάση και κατατασσόταν στην 11η θέση μεταξύ των 21 κρατών-μελών της Ε.Ε. με θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό. Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ προκύπτει ότι το 56% των ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων φορολογείται με βάση τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο συνδέεται άμεσα με το ύψος του κατώτατου μισθού. Το τεκμαρτό εισόδημα αυξήθηκε κατά 6,4% το 2024 και κατά επιπλέον 6% το 2025 λόγω των αυξήσεων του κατώτατου μισθού. Όπως είναι επόμενο, οποιαδήποτε αύξηση του κατώτατου μισθού θα αυξήσει το τεκμαρτό εισόδημα, άρα και τη φορολογία στις ατομικές επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού για το 2026 αναγκαστικά θα πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με την τεκμαρτή φορολόγηση, δεδομένου ότι η υφιστάμενη σύνδεση μεταξύ κατώτατου μισθού και φορολογητέου εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων επηρεάζει άμεσα το συνολικό κόστος που αντιμετωπίζουν οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
ΙΝΣΕΤΕ
Το σημαντικό εμπόδιο για μεγαλύτερες αυξήσεις του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι η «ακρίβεια», που επιμένει έως και τον Δεκέμβριο 2025 (όπου ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 2,59%, έναντι 1,95% στην ΕΕ-20). Πρόβλημα συνιστά και η εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών και τα αυξανόμενα ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών. Όσον αφορά το 2026, το ΙΝΣΕΤΕ εκτιμά την αύξηση του ΑΕΠ στο 2,4%, με αύξηση της απασχόλησης κατά 1,07%, που συνεπάγονται αύξηση της παραγωγικότητας (του ΑΕΠ ανά απασχολούμενο) κατά 1,32%. Με αυτά τα δεδομένα, είναι συμβατή μια αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4%, καθώς εκτιμάται ότι έτσι εξασφαλίζεται με ικανοποιητική πιθανότητα μια νέα μικρή βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας.
ΙΝΕ ΓΣΕΕ
Το Ινστιτούτο οριοθετεί τον κατώτατο μισθό αξιοπρεπούς διαβίωσης με βάση δείκτες που αποτυπώνουν ένα ορισμένο ποσοστό και συγκεκριμένα το 60% του διάμεσου και το 50% του μέσου ακαθάριστου μισθού πλήρους απασχόλησης της οικονομίας. Η κατά προσέγγιση εκτίμηση του διάμεσου μισθού πλήρους απασχόλησης το 2025 ανέρχεται στα 1.754 ευρώ. Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο ελάχιστος μηνιαίος κατώτατος μισθός αξιοπρεπούς διαβίωσης στην Ελλάδα το 2026, που αντιστοιχεί στο 60% του διάμεσου μισθού του 2025, είναι 1.052 ευρώ μικτά.
ΑΔΕΔΥ
Το Κοινωνικό Πολύκεντρο επιμένει να εστιάζει την πρότασή του στο γεγονός ότι μέχρι σήμερα παρατηρείται ότι για τη μισθωτή εργασία στον ιδιωτικό τομέα προβλέπονται δεκατέσσερις καταβολές κατώτατου μισθού ετησίως, ενώ αντίθετα για τη μισθωτή εργασία στον δημόσιο τομέα προβλέπονται δώδεκα καταβολές. Η εν λόγω διαφοροποίηση θεωρείται ότι έρχεται σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2041 καθώς και με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων και την αρχή της αναλογικότητας. Για λόγους, λοιπόν, ισότητας, δικαιοσύνης και προστασίας της μισθωτής εργασίας, η ΑΔΕΔΥ θεωρεί ότι είναι αναγκαίο ο κατώτατος μισθός τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα της οικονομίας να καταβάλλεται δεκατέσσερις φορές ετησίως.
ΕΛΣΤΑΤ
Η Ελληνική Στατιστική Αρχή αναφέρεται στον τριμηνιαίο Δείκτη Μισθολογικού Κόστους (ΔΜΚ), στο σύνολο της οικονομίας, εξαιρουμένου του πρωτογενούς τομέα και των δραστηριοτήτων των νοικοκυριών, για το γ’ τρίμηνο του 2025. Ειδικότερα, χωρίς καμία διόρθωση, ο ΔΜΚ παρουσιάζει αύξηση 8,1% σε ετήσια βάση. Με εποχική διόρθωση καταγράφεται αύξηση 7,4%. Με διόρθωση ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών η αύξηση είναι 8%.
naftemoriki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου