Ένα μήνυμα από άγνωστο αριθμό, μια δικαιολογία για το χαλασμένο κινητό και μια επείγουσα ανάγκη για χρήματα. Η απάτη «Hi Mum» εκμεταλλεύεται την αγωνία των γονιών και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια σημαντικών χρηματικών ποσών. Πώς στήνεται η παγίδα και ποια απλή κίνηση μπορεί να μας προστατεύσει.
Το κινητό χτυπά και στην οθόνη εμφανίζεται ένα μήνυμα από άγνωστο αριθμό. «Μαμά, είμαι εγώ. Χάλασε το κινητό μου και χρησιμοποιώ προσωρινά αυτόν τον αριθμό. Στείλε μου εδώ μήνυμα».
Δεν υπάρχει κάποιο ύποπτο link. Κανείς δεν ζητά κωδικούς τραπεζών. Το μήνυμα μοιάζει απολύτως φυσιολογικό, σαν μια μικρή αναποδιά που μπορεί να συμβεί στον καθένα.
Μόνο που στην άλλη άκρη της συνομιλίας μπορεί να μη βρίσκεται το παιδί μας, αλλά ένας απατεώνας που προσπαθεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη μας.
Πρόκειται για μια πραγματική και διεθνώς καταγεγραμμένη μέθοδο εξαπάτησης, γνωστή ως «Hi Mum scam», η οποία βασίζεται σε ένα από τα ισχυρότερα ανθρώπινα αντανακλαστικά: την ανάγκη ενός γονιού να βοηθήσει το παιδί του.
Και το πιο επικίνδυνο στοιχείο της είναι ότι, στην αρχή τουλάχιστον, δεν μοιάζει καθόλου με απάτη.
Πώς στήνεται η παγίδα
Το πρώτο μήνυμα είναι συνήθως σύντομο και καθησυχαστικό. Ο αποστολέας ισχυρίζεται ότι είναι ο γιος ή η κόρη του παραλήπτη και εξηγεί πως το κινητό του χάλασε, χάθηκε ή έπαψε να λειτουργεί. Γι’ αυτό, υποτίθεται, επικοινωνεί από καινούργιο αριθμό.
Η συνομιλία μπορεί να συνεχιστεί μέσω SMS, WhatsApp ή άλλης εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων.
Αφού ο γονιός απαντήσει, ο απατεώνας προσπαθεί να δημιουργήσει την εντύπωση μιας φυσιολογικής επικοινωνίας.
Και τότε εμφανίζεται το πραγματικό αίτημα. Το «παιδί» χρειάζεται επειγόντως χρήματα. Μπορεί να ισχυριστεί ότι πρέπει να πληρώσει έναν λογαριασμό, ότι αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ή ότι δεν έχει πρόσβαση στην εφαρμογή της τράπεζάς του επειδή άλλαξε συσκευή.
Ζητά από τον γονιό να πραγματοποιήσει μια τραπεζική μεταφορά, υποσχόμενο ότι θα επιστρέψει τα χρήματα μόλις αποκατασταθεί η πρόσβασή του στον λογαριασμό.
Η πίεση του χρόνου είναι συχνά καθοριστική. «Πρέπει να γίνει τώρα», «θα σου εξηγήσω αργότερα», «δεν μπορώ να μιλήσω στο τηλέφωνο».
Όσο λιγότερο χρόνο έχει το θύμα να σκεφτεί και να ελέγξει την ιστορία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να παρασυρθεί.
Γιατί αυτή η απάτη είναι τόσο πειστική
Σε αντίθεση με άλλες διαδικτυακές απάτες, εδώ δεν απαιτείται απαραίτητα κάποια ψεύτικη ιστοσελίδα ή ένα κακόβουλο αρχείο.
Οι δράστες χρησιμοποιούν την κοινωνική μηχανική (social engineering): χειραγωγούν δηλαδή τον άνθρωπο αντί να προσπαθούν να παραβιάσουν απευθείας μια συσκευή.
Το μήνυμα αξιοποιεί τρία στοιχεία που μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα αποτελεσματικά.
Πρώτον, μια απολύτως συνηθισμένη δικαιολογία. Ένα κινητό μπορεί πράγματι να χαλάσει ή να χαθεί.
Δεύτερον, την οικογενειακή σχέση. Ένας γονιός είναι πιθανότερο να ανταποκριθεί γρήγορα όταν πιστεύει ότι το παιδί του βρίσκεται σε δύσκολη θέση.
Και τρίτον, την αίσθηση του επείγοντος, που περιορίζει τον χρόνο για έλεγχο.
Οι απατεώνες δεν χρειάζεται πάντα να γνωρίζουν το όνομα του παιδιού. Μπορούν να ξεκινήσουν με ένα γενικό «μαμά» ή «μπαμπά» και να αφήσουν τον ίδιο τον παραλήπτη να συμπληρώσει τα κενά.
Αν, για παράδειγμα, ο γονιός απαντήσει «Γιώργο, εσύ είσαι;», έχει μόλις δώσει στον άγνωστο αποστολέα μια πολύτιμη πληροφορία.
Το λάθος που δεν πρέπει να κάνουμε
Το σημαντικότερο είναι να μη θεωρήσουμε ότι ο αποστολέας είναι πράγματι το παιδί μας μόνο και μόνο επειδή γνωρίζει πώς να μας προσεγγίσει.
Πριν στείλουμε χρήματα, πρέπει να επιβεβαιώσουμε την ταυτότητά του από ανεξάρτητο κανάλι επικοινωνίας. Η πιο απλή κίνηση είναι να καλέσουμε το παιδί μας στον αριθμό που έχουμε ήδη αποθηκευμένο στο κινητό μας.
Όχι στον καινούργιο αριθμό από τον οποίο ήρθε το μήνυμα. Αν δεν απαντά, μπορούμε να επικοινωνήσουμε με κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας ή με άνθρωπο που γνωρίζουμε ότι βρίσκεται κοντά του.
Μπορούμε επίσης να ζητήσουμε μια πληροφορία που μόνο το πραγματικό πρόσωπο θα γνώριζε. Ωστόσο, αυτή η μέθοδος δεν είναι απόλυτα ασφαλής, καθώς προσωπικές πληροφορίες ενδέχεται να είναι διαθέσιμες στα κοινωνικά δίκτυα ή να έχουν αποκαλυφθεί σε προηγούμενες συνομιλίες.
Αν ο αποστολέας αποφεύγει συστηματικά την τηλεφωνική επικοινωνία και επιμένει να γίνει άμεσα μια πληρωμή, αυτό αποτελεί σοβαρή ένδειξη κινδύνου.
Μπορεί να αδειάσει ο λογαριασμός μας μόνο με ένα μήνυμα;
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Η απλή παραλαβή ή ανάγνωση ενός τέτοιου μηνύματος δεν σημαίνει ότι οι απατεώνες αποκτούν πρόσβαση στον τραπεζικό μας λογαριασμό.
Στη βασική μορφή της απάτης, ο στόχος είναι να μας πείσουν να μεταφέρουμε εμείς οι ίδιοι χρήματα σε λογαριασμό που ελέγχουν οι δράστες.
Σε άλλες παραλλαγές, μπορεί να επιχειρήσουν να αποσπάσουν τραπεζικά στοιχεία, κωδικούς ή πληροφορίες που χρησιμοποιούνται για την έγκριση συναλλαγών.
Γι’ αυτό δεν πρέπει να πραγματοποιούμε πληρωμές ούτε να κοινοποιούμε κωδικούς και στοιχεία πρόσβασης πριν βεβαιωθούμε με ποιον συνομιλούμε.
Τι κάνουμε αν έχουμε ήδη στείλει χρήματα;
Αν αντιληφθούμε ότι πέσαμε θύμα της απάτης, ο χρόνος έχει σημασία.
Πρέπει να επικοινωνήσουμε αμέσως με την τράπεζά μας, να αναφέρουμε ότι πραγματοποιήσαμε μεταφορά λόγω εξαπάτησης και να ζητήσουμε να εξεταστεί επειγόντως η δυνατότητα ανάκλησης ή ανάκτησης των χρημάτων.
Δεν είναι βέβαιο ότι η συναλλαγή μπορεί να αναστραφεί, ιδιαίτερα αν τα χρήματα έχουν ήδη μετακινηθεί. Ωστόσο, όσο νωρίτερα κινηθούμε, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να περιοριστεί η ζημιά.
Παράλληλα, χρειάζεται να διατηρήσουμε τα μηνύματα, τον αριθμό του αποστολέα, τα στοιχεία του λογαριασμού στον οποίο στείλαμε χρήματα και τα αποδεικτικά της συναλλαγής, ώστε να προχωρήσουμε σε καταγγελία στην Αστυνομία.
Αν έχουμε αποκαλύψει κωδικούς ή άλλα ευαίσθητα τραπεζικά στοιχεία, ενημερώνουμε αμέσως την τράπεζα και ακολουθούμε τις οδηγίες της για την προστασία των λογαριασμών μας.
Μια οικογενειακή συμφωνία που μπορεί να μας προστατεύσει
Υπάρχει και ένας απλός τρόπος πρόληψης, πριν ακόμη εμφανιστεί το ύποπτο μήνυμα.
Μπορούμε να συμφωνήσουμε με τα μέλη της οικογένειάς μας ότι οποιοδήποτε αίτημα για επείγουσα μεταφορά χρημάτων από νέο αριθμό θα επιβεβαιώνεται πρώτα με τηλεφωνική επικοινωνία ή με άλλον τρόπο που έχουμε ήδη συμφωνήσει.
Μια τέτοια συνεννόηση μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε στιγμές πίεσης.
Άλλωστε, η επιτυχία της συγκεκριμένης απάτης δεν στηρίζεται τόσο στην τεχνολογία όσο στην ανθρώπινη αντίδραση.
Ένας γονιός δεν χρειάζεται πολλές εξηγήσεις για να θελήσει να βοηθήσει το παιδί του. Και ακριβώς αυτή την προθυμία προσπαθούν να εκμεταλλευτούν οι δράστες.
Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα εμφανιστεί στην οθόνη ένα μήνυμα που αρχίζει με τις λέξεις «Μαμά, χάλασε το κινητό μου», η καλύτερη απάντηση δεν είναι απαραίτητα ένα μήνυμα. Είναι ένα τηλεφώνημα στον αριθμό που ήδη γνωρίζουμε.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου